Een geïllustreerd overzicht van de belangrijkste in Rotterdam voorkomende molentypen

Rubriek Index

Laten we beginnen, ons gebied (in grove lijnen) af te bakenen.
We bekijken de meer belangrijke molentypen en komen dan na een heleboel onderzoek tot de conclusie, dat er in Rotterdam in de afgelopen zes of zeven eeuwen (bij benadering) hebben gestaan:

 

56   koren en moutmolens    5   loodwitmolens
7   oliemolens 4   papiermolens
3   pelmolens 2   potloodmolens
10   snuifmolens 3   specerijmolens
1   trasmolen 1   veevoedermolen
4   verf(hout)molens 6   volmolens
38   houtzaagmolens 47   polder- of watermolens

 

Deze opsomming is inclusief de omliggende, later door Rotterdam geannexeerde dorpen. We tekenen aan, dat verscheidene molens verschillende functies in een enkel gebouw verenigden, zodat het totaal aan molens wat kleiner is dan de som van alle hier genoemde.
Verder bevat de opsomming alle nu bekende molens, niet alleen windmolens, maar ook rosmolens (door paarden in beweging gebracht) en getijdemolens (met een waterrad, dat in beweging wordt gebracht door water uit een reservoir dat steeds bij opkomend tij weer wordt gevuld, terwijl over de eb wordt gemalen). En .... van een heel stel weten we eigenlijk nauwelijks iets af, de naam, meer eigenlijk niet.

Wel, dat valt dus heel erg mee. Als we zo'n honderd, honderdvijftig pagina's hebben, dan is het lijstje zo ongeveer wel afgewerkt ....

 

Leuk al die molentypen - maar hoe zien die er nou uit?

Wees maar niet bang, we duvelen je niet onvoorbereid in het diepe.
Bas Koster heeft z'n toch al glanzende tekenkunst voor jullie nog extra opgepoetst en komt met de onderstaande twee figuren. Daarin vind je dwarsdoorsneden van de belangrijkste molentypen, met daarin globaal de meest voorkomende inrichting.

Natuurlijk waren er allerlei variaties op deze thema's in gebruik. Zo had je ook oliemolens met dubbele slagwerken (een voor- en een naslag werk).

Moutmolens hadden wel globaal dezelfde inrichting als korenmolens, mààr de steenkoppels liggen in een moutmolen bijna altijd een zolder lager dan in een korenmolen. Verfmolens zijn hier niet apart getekend, omdat ze (qua inrichting) maar weinig van snuifmolens verschilden.

Rotterdam toen en nu